تبلیغات
بهائیت و روسیه - سایه روشن (تحلیل روابط چهارصد ساله ایران و روسیه) قسمت پنجم: دوره قاجار(3)
 
 


<-BlogDescription->

سایه روشن (تحلیل روابط چهارصد ساله ایران و روسیه) قسمت پنجم: دوره قاجار(3)
سایه روشن (تحلیل روابط چهارصد ساله ایران و روسیه) قسمت چهارم: دوره قاجار(3)

جنگهای ایران و روس -2



بعد از انعقاد عهدنامه ‏ی گلستان در 12 اکتبر 1813 (1228 ه. ق) درسال 1231 ه. ق یرمولوف فرمانده کل نیروهای قفقاز تحت عنوان سفیر فوق‏ العاده‏ی روس به ایران عزیمت کرد.
 او از ایران خواست تا با روسیه علیه عثمانی متحد شود .  پس از مخالفت فتحعلیشاه با این مطلب او از ایران خواست تا اجازه دهد نیروهای نظامی روسیه ازطریق استرآباد و خراسان به خیوه حمله کند.

                            ......................          ادامه مطلب                ..............................
بعد از انعقاد عهدنامه ‏ی گلستان در 12 اکتبر 1813 (1228 ه. ق) درسال 1231 ه. ق یرمولوف فرمانده کل نیروهای قفقاز تحت عنوان سفیر فوق‏ العاده‏ی روس به ایران عزیمت کرد.
 او از ایران خواست تا با روسیه علیه عثمانی متحد شود .  پس از مخالفت فتحعلیشاه با این مطلب او از ایران خواست تا اجازه دهد نیروهای نظامی روسیه ازطریق استرآباد و خراسان به خیوه حمله کند و نیز دولت روس در رشت نماینده‏ی بازرگانی داشته باشد. درخواست دیگر او این بود که ایران معلمین روسی برای تعلیم ارتش خویش استخدام نماید. فتحعلیشاه از قبول تقاضاهای او سر باز زد و گفت تا وقتیکه اراضی ایران تحت اشغال روس است با این تقاضاها موافقت نخواهدکرد. یرمولف نیز با عصبانیت و قلبی پر از کینه ایران را ترک نمود [9](مهدوی-همان منبع ص226و227).
  روسیه در سال 1245 مجددا در منطقه‏ی قفقاز به حملاتی دست زد. مسلمانان قفقاز که به شدت ناراحت شده بودند با دخالت علما و داد نحکم جهاد ، در عرض یکماه بسیاری ازسرزمینهای واگذار شده به روسیه ازجمله شیروان ، شکی ، طالش و گنجه را بار دیگر به ایران باز گرداندند. [10] (راوندی – همان منبع-ج2ص493 )
 الگار معتقد است که جنگ دوم ایران و روس با موافقت و همکاری عباس میرزا وعلما صورت پذیرفت. «عباس میرزا امید داشت که هم ایالات ازدست رفته را باز گیرد هم پیروزی شخصی [درمقابل برادرانش] به دست آورد. » [11] (الگار-همان ص220)
علما نیز نگران ستمهایی بودند که به مسلمانان مناطق شمالی روا می‏شد [12] .(همان ص221)  « مداخله ‏ی مستقیم علما تنور هیجان را گرم ‏ترکرد ، تا جایی که بیش از آن تحریک لازم نبود و همه ‏ی علل کوچکتر را در خود تحلیل برده علما را به عنوان رهبران واقعی ملت جلوه‏گر ساخت. گزارشهای وحشیگری روسها به آقا سید محمد اصفهانی مجتهد ، فرزند ارشد سید محمد باقر بهبهانی در کربلا رسیده بود . وی ابتدا ملا رضا خویی را به نمایندگی خود به تهران فرستاد تا نظر فتحعلیشاه درباره‏ی صدور اعلان جهاد استفسارکند. با اینکه پاسخ شاه مثبت بود ، ظاهرا آقا سید محمد در صمیمیت آن دچار تردید شد ... آقا سید محمد که می‏دانست قبول ظاهری شاه از ترس برانگیخته شدن خشم عمومی است ، بر آن شد که شخصا عازم ایران شود و در اواخر شوال 1241 (ژوئن 1826) به تهران رسید. در تهران کافه‏ی ناس بخصوص شاهزادگان و علما با حرمت تمام او را پذیره شدند ،حوض هایی که از آنها وضو می‏گرفت ، پیوسته از آب خالی می‏شد زیرا معتقد بودند که به سبب تماس با بدن او خواص معجزه ‏آسایی یافته است.» [13] .  (همان ص122)
 کار تحریک و تهییج مردم به جایی رسید که یک پارچه در مقابل روسها ایستادند و پیروزی هایی را به دست آوردند. رهبری علما به گونه‏ای بود که در حقیقت جای رهبری دولت را گرفت و نتیجه آن شد که به گفته‏ی کشمیری ، عباس میرزا از ترس آنکه این پیروزی‏ ها به پای او نوشته نشود و نتیجه‏ی رهبری آیت‏ الله سید محمد نجفی به حساب آید ، از شدت حمله کاست و موجب شد تا آقا سید محمد جبهه ‏های جنگ را ترک گفته به ایران باز گردد [14] .  (همان ص131)
 این پیروزی ها دیری نپایید و با حملات گسترده ‏ی روسها به ایران وتصرف ایروان و تبریز و حرکت به سوی تهران ، عباس میرزا به ناچار تن به قرار داد ننگین دیگری به نام ترکمانچای داد. در قصص العلما آمده است که فتحعلیشاه از حاج ملا محمد تقی برغانی می‏پرسد؟ « چرا جهاد توفیقی به دست نیاورد؟ وی پاسخ می‏دهد: به سبب عدم خلوص نیت عباس میرزا. » [15]  روسها با این پیروزی علاوه برتثبیت متصرفات خود در عهدنامه‏ی گلستان، حق قضاوت کنسولی (کاپیتولاسیون) را نیز برای اتباع خود به دست آوردند. یعنی اتباع روسیه در ایران از تابعیت قوانین حقوقی و جزایی ایران معاف شدند [16] . (شمیم – همان منبع-ص 101و102)
 پس از این جنگ ها و انعقاد این عهدنامه بود که روسها نفوذ خود را در دربار و دولت ایران مستحکم کردند و برای اجرای نقشه‏های سیاسی خود دست به هر اقدامی زدند. حکام قاجارکه طعم تلخ شکست را چشیده بودند ، چون موجودی بی‏اختیارتحت فرمان روسها درآمدند. حتی یکبار به تحریک و درخواست روسها قصد حمله به هرات را داشتند که با مرگ ولیعهد یعنی عباس میرزا در تهران ، محمد میرزا پسر عباسم یرزا دست از محاصره‏ ی هرات کشید و آن شهر را به کامران میرزا فرزند محمود شاه افغان وا گذاشت [17] .  (همانص57)
 « بالاخره فتحعلیشاه با 37 سال سلطنت درسال 1835 میلادی مطابق با 1249 ه.ق درگذشت و محمد میرزا با پشتیبانی سفرای روس و انگلیس و به کمک برخی از افسران انگلیسی مانند راولینسن [18] (Rawlinson) و سر هنری لیندسی بتون [19]  (Sir Henry Lindsay Bethune) انگلیسی به سلطنت رسید و شورش‏ هایی را که در سرتاسر ایران برپاشده بود سرکوب نمود. [20](همان ص 124 تا 127)این برای اولین مرتبه درتاریخ ایران [بودکه] سفرای روس و انگلیس در کار سلطنت دخالت کامل کردند » [21] .  (بهاالدین پازاد - تاریخ 2500 ساله شاهنشاهی ایران - تهران- اشراقی ص173)
جنگهای ایران و روس یک نمونه از تعامل میان قدرت دولت و روحانیت و منشأ نفوذ بیگانگان در ایران دوره‏ی قاجاربود. از همین حادثه بود که زمینه برای بروز فرقه‏ی شیخیه فراهم آمد. در ماجرای این جنگها نقش و عملکرد دو اقتدار عمده درکشور ما به خوبی روشن شد. نقش روحانیت در بسیج توده‏ های مردم برای جنگ بسیار حایز اهمیت بود. بنابراین هر گاه دولت و روحانیت در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر عمل می‏نمودند پیروزی حاصل می‏شد و اگر این ارتباط به هرعلتی با مشکل مواجه می‏گشت، ضعف و فتوردر مقابله با ارتش بسیار منظم روسیه ایجاد می‏گشت. در انتها ضعف نشان دادن دربار و کنار رفتن روحانیت از صحنه ‏ی مقابله ، دولت را کاملا در دست روسها اسیر نمود. این شکست شکستی در روحیه ملی ایرانیان ایجاد نمود که یکی از تبعات آن روی آوردن برخی ازمردم به اعتقاداتی بود که ظهور منجی مورد اعتقاد آنان یعنی امام زمان (عج) را نوید عاجل می‏داد.

 ضمیمه‏ی شماره 3: بهائیت در ایران- سید سعید زاهدی-چاپ اول 1380-مركز اسناد انقلاب اسلامی[ صفحه 303 تا 307]


::
:: مرتبط با: روسیه و ایران , فعالیت های جاسوسی ,
:: برچسب‌ها: بهائیت , بهاییت , روسیه , بهائیت و روسیه , استعمار روسیه , فرق باطل , بهائیت و استكبار , پیوند با استكبار , جاسوس روسیه , پرنس دالگوركی , احبا , یاران ایران , استعمار پیر , گینیاز دالگوركی , پرنس , جاسوس اسرار آمیز , تزار روس , فعالیت جاسوسی روسیه , سفیر روسیه و بهائیت , جنگهای ایران و روس , عهدنامه گلستان , عهد نامه ترکمانچای , گرگین خان , عباس میرزا , فتحعلی شاه ,
نویسنده : ارشاد
تاریخ : جمعه 15 بهمن 1389